Urząd Miasta i Gminy Olkusz

Ułatwienia

Menu Główne

Dokładnie 75 lat temu bestialsko zamordowano niemal połowę mieszkańców Olkusza. Aby oddać im hołd, w dniach 11 – 13 czerwca władze Olkusza we współpracy z partnerami organizują obchody upamiętniające 75. rocznicę zagłady olkuskich Żydów.

- Przez prawie 700 lat olkuscy Żydzi współtworzyli obraz naszego miasta. Zagładę społeczności żydowskiej przyniosła wojna. Choć różnili się od nas religią, językiem i zwyczajami, byli tak jak my, obywatelami Polski i mieszkańcami Olkusza. Winniśmy im pamięć. Dlatego zapraszam do wzięcia udziału w uroczystościach, które są swoistą żywą lekcją historii – mówi Roman Piaśnik, burmistrz Miasta i Gminy Olkusz.

Główna część uroczystości odbędzie się we wtorek 13 czerwca, gdyż właśnie tego dnia, przed 75 laty, z Olkusza wyruszył największy transport Żydów do obozu Auschwitz – Birkenau. O godzinie 10.00 nastąpi odsłonięcie tablicy upamiętniającej zagładę olkuskich Żydów na budynku Starostwa Powiatowego w Olkuszu. To właśnie w tym budynku przed 75 laty zgromadzono olkuskich Żydów przed wywiezieniem do obozu zagłady. Przywracaniu pamięci o olkuskich Żydach ma służyć sesja naukowa, która rozpocznie się o godzinie 11.00 w MOK Centrum Kultury przy ul. Szpitalnej 32. Podczas sesji dr hab. Stefan Gąsiorowski prof. PAN (Instytut Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie), wygłosi wykład "Autonomia Żydów okresu staropolskiego". Z kolei dr Hanna Kozińska-Witt (Instytut Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie) będzie mówiła o sytuacji prawnej Żydów w XIX i XX wieku. Wykład „Cmentarze żydowskie na ziemi olkuskiej” zaprezentuje dr hab. Dariusz Rozmus, a prelekcję „Zagłada olkuskich Żydów” przedstawią Ireneusz Cieślik oraz Krzysztof Kocjan. Spotkanie zakończy promocja książek: Krzysztof Kocjan „Zagłada olkuskich Żydów” i Mosze Berger „W tajgach Sybiru”.

O godzinie 18.00 pod tablicą pamiątkową na budynku Starostwa rozpocznie się Marsz Pamięci. Jego uczestnicy przejdą ulicami miasta ostatnią drogą olkuskich Żydów spod budynku Starostwa, w którym zgromadzono ludność żydowską przed wywiezieniem, na dworzec kolejowy. Warto dodać, że Marsz Pamięci organizowany jest od 2006 roku przez Ireneusza Cieślika.

Poza główną częścią obchodów organizatorzy przygotowali też cały szereg wydarzeń towarzyszących. W niedzielę 11 czerwca o godz. 18.00 na olkuskim rynku zostanie otwarta wystawa plenerowa „Olkuscy Żydzi” przygotowana przez olkuski magistrat, a następnie rozpocznie się koncert muzyki klezmerskiej, w którym wystąpi Magda Brudzińska KLEZMER TRIO. W przypadku niepogody, koncert organizowany przez olkuski MOK rozpocznie się o godz. 18:30 w MOK Centrum Kultury przy ul. Szpitalnej 32 (wstęp wolny). Z kolei w poniedziałek 12 czerwca w Centrum Kultury przy ul. Szpitalnej 32 będą się odbywały warsztaty dla uczniów olkuskich szkół zatytułowane „Żyli wśród nas”. Warsztaty poświęcone historii, tradycjom i kulturze olkuskich Żydów zakończy spacer śladem olkuskich Żydów i zwiedzanie wystawy judaików w Muzeum Regionalnym PTTK. Tego samego dnia o godzinie 18.00 rozpoczyna się wycieczka „Śladami olkuskich Żydów”, czyli spacer po Olkuszu śladami jego żydowskich mieszkańców. Udział w wycieczce jest bezpłatny. Zbiórka pod Punktem Informacji Turystycznej (ul. Floriańska 8). O godzinie 19:00 na olkuskim rynku rozpocznie się Apel pomordowanych, w trakcie, którego uczniowie olkuskich szkół odczytają nazwiska wszystkich znanych żydowskich mieszkańców Olkusza zamordowanych w okresie drugiej wojny światowej. Od 12 czerwca do 12 lipca 2017 r. w olkuskim Muzeum Regionalnym PTTK można zwiedzać wystawę czasową olkuskich judaików. Warto dodać, że z okazji uroczystości olkuski magistrat przygotował bezpłatną ulotkę o historii olkuskiej diaspory żydowskiej.

Organizatorem 75. rocznicy zagłady olkuskich Żydów jest Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz, a współorganizatorami: Starosta Powiatu Olkuskiego, Miejski Ośrodek Kultury w Olkuszu, Społeczny Komitet Organizacyjny w skład, którego wchodzą: Ireneusz Cieślik, Olgerd Dziechciarz, Krzysztof Kocjan, prof. dr hab. Michał Ostrowski i dr hab. Dariusz Rozmus, PTTK Oddział Olkusz, Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Olkuszu, Uniwersytet Trzeciego Wieku w Olkuszu, I Liceum Ogólnokształcące w Olkuszu, IV Liceum Ogólnokształcące w Olkuszu. Patronat naukowy nad uroczystościami objął Instytut Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a patronat honorowy Instytut Pamięci Narodowej oddział w Krakowie. Patronat medialny: Przegląd Olkuski i portal Olkuscy Żydzi – Ludzie, imiona i pamięć (olkuscyzydzi.pl).

Plakat