Urząd Miasta i Gminy Olkusz

Ułatwienia

Menu Główne

Bazylika Mniejsza pw. św. Andrzeja Apostoła

Bazylika Mniejsza pw. św. Andrzeja Apostoła

Ta gotycka budowla powstała na przełomie XIII i XIV wieku. Najstarsza część kościoła stanowi obecnie prezbiterium. Kościół został rozbudowany w czasach Kazimierza Wielkiego. Kościół o konstrukcji halowej został zbudowany z cegły i miejscowego czerwonego piaskowca. W XV wieku do południowej ściany dobudowano kaplicę św. Anny. Na początku XVII wieku dobudowano kruchtę oraz renesansową kaplicę Loretańską. W jej podziemiach znajduje się krypta z grobem fundatora, bogatego olkuskiego mieszczanina - Stanisława Amendy. We wnętrzu warto zwrócić uwagę na renesansowy ołtarz z początku XVII wieku z obrazem św. Andrzeja Apostoła - patrona kościoła. Najstarszym zabytkiem jest gotycki poliptyk z końca XV wieku. Pamiątką górniczej przeszłości miasta jest tu też chrzcielnica wykonana pod koniec XVI wieku z olkuskiego ołowiu i okazały, półtorametrowej wysokości srebrny krzyż gwarków, podarowany w XVII wieku przez olkuskich górników. Wnętrze kościoła zdobią nagrobki mieszczan z charakterystycznymi gmerkami i gotyckie stalle. Stojąca obok kościoła neogotycka dzwonnica została zbudowana na początku XX wieku.


Organy Hummla

Organy Hummla

Jednym z najcenniejszych zabytków olkuskiego kościoła pw. św. Andrzeja są późnorenesansowe organy. Ich historia sięga 1611 roku, kiedy podpisano umowę na wykonanie instrumentu z Hansem Hummlem, wybitnym organomistrzem niemieckim mieszkającym w Krakowie. Po śmierci syna, który zginął podczas budowy instrumentu, Hummel opuścił Olkusz. Budowy organów dokończył jego uczeń, Jerzy Nitrowski. Długoletnia konserwacja organów zakończona w 1992 roku przywróciła im dawna świetność. Instrument posiada dwa manuały (klawiatury ręczne), pedał (klawiaturę nożną) i 31 głosów. Olkuskie organy mistrza Hummla przedstawiają szczególną wartość, zachowały oryginalny mechanizm i znaczną większość spośród 1776 piszczałek. Te głosy, które uległy przeróbce, zostały wiernie zrekonstruowane według zachowanych wzorów. Aby uzyskać jak najwierniejsze brzmienie zdecydowano się na strojenie organów w obowiązującym w połowie XVII wieku stroju nierównomiernie temperowanym. Dlatego na olkuskim instrumencie można wykonywać tylko muzykę renesansową i wczesnobarokową. Od kilku lat, jesienią olkuski kościół rozbrzmiewa dźwiękami muzyki podczas organizowanych cyklicznie Dni Muzyki Organowej.


Baszta

Baszta

Malowniczym zakątkiem starego miasta jest również zrekonstruowana baszta wraz z fragmentem murów obronnych. Jak przekazuje Długosz, Olkusz został otoczony kamiennym murem za czasów Kazimierza Wielkiego. Mur miał ponad 1100 metrów długości i 9 metrów wysokości. Broniło go dodatkowo 14 baszt zbudowanych na planie prostokąta. Odbudowana baszta jest dwukolorowa. Fragmenty muru i baszty zbudowane z czerwonego piaskowca pokazują stan z XIV wieku. To czasy kiedy powstawał olkuski system obrony. Wtedy baszta była otwarta od strony miasta, wznosiła się na wysokość muru i podobnie jak on była zakończona blankowanym krenelażem. Powyżej domurowano część z białego wapienia, zadaszono basztę i mur. Tak wyglądał olkuski system obronny w XV wieku. We wnętrzu baszty, gdzie znajduje się popularna kawiarnia, można zobaczyć oryginalne fragmenty muru pochodzące z XIV wieku.


Muzeum Regionalne PTTK

Muzeum Regionalne PTTK

Olkuskie Muzeum Regionalne PTTK im. Antoniego Minkiewicza należy do najstarszych muzeów PTTK w Polsce. Zostało założone w 1911 roku. Od ponad trzydziestu lat mieści się w "Batorówce", zabytkowej kamienicy przy olkuskim Rynku. Zbiory muzeum zawierają ponad 700 eksponatów, a księgozbiór ponad 900 tytułów. Wiele z nich to cenne "olkusiana", książki poświęcone historii Olkusza. W muzeum można oglądać ekspozycję górnictwa kruszcowego z bogatymi zbiorami geologicznymi, dział poświęcony historii miasta i regionu, są także zbiory etnograficzne. Do cenniejszych eksponatów można zaliczyć gmerk wykuty w kamieniu, średniowieczny miecz zwany katowskim, zbiór map, monet, obrazów i starych fotografii. W muzeum poza stałą ekspozycją są organizowane wystawy czasowe i odczyty.


Centrum Kultury

Centrum Kultury

W Centrum Kultury przy ul. Szpitalnej swą siedzibę ma Galeria Sztuki Współczesnej BWA, zajmująca się przede wszystkim działalnością wystawienniczą, promującą polskie malarstwo współczesne.

Zespół obiektów Centrum Kultury mieści także Muzeum Afrykanistyczne, stałą ekspozycję twórczości Wł. Wołkowskiego oraz Galerię OK.NO, prezentującą głównie dokonania artystów regionu olkuskiego.


Muzeum Afrykanistyczne

Muzeum Afrykanistyczne

Olkuskie Muzeum Afrykanistyczne im. Bogdana Szczygła oraz kolekcja zbiorów sztuki i malarstwa Czarnej Afryki im. prof. dr hab. medycyny Anny i pilota Leona Kubarskich stanowią jedną z ciekawszych tego typu placówek w Polsce. Muzeum powstało dzięki darom przekazanym przez Bogdana Szczygła - założyciela placówki, olkuskiego lekarza, pisarza, który spędził kilkanaście lat życia w Afryce. W muzeum można oglądać sprzęty codziennego użytku, stroje, maski rytualne, instrumenty muzyczne, biżuterię i broń z różnych regionów Afryki. Dominuje sztuka plemion Afryki Zachodniej, Tuaregów czy Dogonów. Zbiory olkuskiego muzeum są sukcesywnie uzupełniane. Znaczny wkład w jego rozwój miało przekazanie w 2005 r. prywatnej kolekcji sztuki i malarstwa Czarnej Afryki przez prof. dr hab. Annę Kubarską i pilota Leona Kubarskiego. Muzeum organizuje sesje naukowe, prowadzi działalność wydawniczą.


Muzeum Twórczości Władysława Wołkowskiego

Muzeum Twórczości Władysława Wołkowskiego

Władysław Wołkowski urodził się w 1902 r. w Sulisławicach koło Wolbromia. Po ukończeniu gimnazjum w Miechowie w 1920 r. wstąpił do Szkoły Rzemiosł Budowlanych w Kazimierzu nad Wisłą, gdzie miał okazję po raz pierwszy zetknąć się z wikliną. W 1926 r. rozpoczął studia w ASP. Z przerwą, w trakcie której prowadził kurs wikliniarski w Krzeszowie, skończy studia w 1934 r. i to aż na trzech wydziałach: malarstwa, architektury wnętrz i pedagogiki. W 1937 r. na Światowej Wystawie w Paryżu współtworzył Pawilon Polski, który został nagrodzony Złotym Medalem. W 1939 r. walczył w obronie Warszawy. Później zapisał partyzancką kartę w Batalionach Chłopskich. Po 1945 r odbudowywał przemysł wikliniarski. W 1966 r. przeszedł na rentę i skupił się wyłącznie na pracy artystycznej. W następnym roku nawiązał kontakt z olkuskim środowiskiem artystycznym. Właśnie w Olkuszu, istnieje od 1970 r., największa kolekcja jego prac. Wołkowski zmarł w 1986 r. Ten oryginalny twórca pozostawił po sobie wspaniałą kolekcję prac wykonanych w wiklinie, trzcinie, sznurku, piórach czy bambusie.

W wielu wypadkach jest to sztuka użytkowa (stoły, krzesła, taborety), nie brakuje tu jednak kompozycji stricte artystycznych. Do szczególnych osiągnięć Władysława Wołkowskiego należą tzw. strojeńce - duże, barwne makaty i kilimy, których cały cykl jest w Olkuszu. Prace artysty wystawiane były m. in. w Niemczech, Francji, Szwajcarii, ZSRR, USA i Chinach. Władysław Wołkowski jest też autorem koncepcji mieszkania poetyckiego, propagował też terenoplastykę czyli koncepcję plastycznego kształtowania terenu). Muzeum posiada w swych zbiorach także notatki i dokumentację pozostałą po artyście. Muzeum czynne jest w poniedziałki, wtorki, czwartki, piątki i soboty od 9.00 do 16.00, w środy od 9.00 do 18.00, a w niedzielę - po telefonicznym ustaleniu.


Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej

Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej

Można tu zobaczyć kolekcję sprzętu strażackiego, samochodów, konnych sikawek, hełmów, toporów i mundurów strażackich. Zgromadzono ponad 20 sztandarów z najstarszym sztandarem strażackim ufundowanym w 1885 roku. W gablotach prezentowane są medale i odznaczenia, stare monety i minerały. W osobnej sali zgromadzono pamiątki związane z walką o wolność Polski. Można tu zobaczyć mundury, broń, zdjęcia, osobiste pamiątki. Jednym z najcenniejszych eksponatów jest XVII-wieczny dzwon. Zgromadzono też zabytki techniki, stare radia, telefony, zegarki i żelazka. Przed wejściem znajduje się pomnik, na którym złożono urny z ziemią spod Monte Cassino, Katynia i miejsc kaźni z czasów II wojny światowej. Twórcą i wieloletnim kustoszem tego niezwykłego muzeum był Stefan Ząbczyński, Honorowy Obywatel Olkusza.


Grodzisko- stary Olkusz

Grodzisko - stary Olkusz

Nieopodal trasy nr 94, w kierunku na Sławków zachował się wykuty w skale odcinek dobrze zachowanej fosy opadającego w kierunku nieistniejącej już dziś rzeczki Brodek. Nad nią pierwotnie rozlokowana była prastara osada górnicza. Wewnątrz grodziska na małym placyku znaleźć można ruiny średniowiecznej budowli zwane kościołem św. Jana Chrzciciela.